fbpx

د گډو ځواکونو ړندې بمبارۍ او د ولس پر وړاندې روان وحشت

لیکوال: ضیاءالاسلام شېراني

له تېرو څو میاشتو راهیسې د افغان او بهرنیو ځواکونو په هوایي بریدونو او شپنیو پوځي عملیاتو  کې په بې‌ساري ډول زیاتوالی راغلی دی. که څه هم ظاهراً دغه عملیات د وسله‌والو مخالفینو د ځپلو په نوم ترسره کېږي؛ خو هر ځل پکې د ملکي وګړو کورونه، جوماتونه او مدرسې په نښه کېږي، چې له امله یې د ملکي وګړو د مرګ‌ژوبلې پېښې هم تر بل هر وخت زیاتې شوې دي.

یوازې له تېرو دریو اوونیو راهیسي په وردګ، ننګرهار، غزني او پکتیا ولایتونو کې د افغان او بهرنیو ځواکونو په هوایي بریدونو او شپنیو پوځي عملیاتو کې د ښځو او ماشومانو په ګډون لسګونه ملکي وګړو ته مرګ‌ژوبله اوښتې ده.

په وروستۍ پېښه کې د پکتیا د زرمت ولسوالۍ په سهاکو سیمه کې د افغان ځواکونو د عملیاتو پر مهال پنځه تنه ملکي وګړي وژلي دي، په وژل شوو کې د یوې کورنۍ پلار، درې زامن او یو وراره شامل دي. له دې وړاندې د غزني ولایت په اندړو  ولسوالۍ کې د ملکي وګړو یو موټر بمبار شو او پکې ناست ۱۳ عام وګړي ووژل شول. همدارنګه د غزني له پېښې څو ورځې وړاندې د ګډو ځواکونو له لوري  په څو پر له پسې شپنیو عملیاتو او هوایي بمباریو کې د وردګو ولایت په جلګه، سیدآباد، چک او جغتو  ولسوالیو کې د ښځو او ماشومانو په ګډون لسګونه ملکي کسانو ته مرګ ژوبله واوښته، کورونه او جوماتونه یې په بمونو وران کړل.

د ګډو ځواکونو په شپنیو عملیاتو کې د جګړې د ټولو نړیوالو اصولو او قوانینو خلاف په ډېر وحشت سره عام وګړي په نښه کېږي، کورونه یې په بمونو الوځول کېږي او یا هم بمبارېږي. د وردګو ولایت د سیداباد په پېښې کې د ګډو ځواکونو له لوري یو ځوان زوی د پلار په مخ کې په ډزو وژل شوی، دغه‌راز په جلګه کې هم د عملیاتو پر مهال ماشومان او ښځې سړه هوا کې له کورونو را ایستل شوي او پر وړاندې یې د کورنۍ غړي وژل شوي دي.

په وروستیو څو میاشتو کې د ګډو ځواکونو د شپنیو عملیاتو او هوایي بمباریو له زیاتوالي سره، په کلیو یو ډول وحشت خپور دی او له خلکو سره دومره وېره پیدا شوې چې زیاترو یې خپل اولادونه ښارونو ته رالېږلي دي. پخوا به مسافر زده‌کوونکي او محصلین په ژمنیو رخصتیو  کلیو ته تلل؛ خو سږي ژمي کې ډیری زده‌کوونکي او محصلین په ژمنیو رخصتیو کلیو ته نه دي تللي او په هر کور کې یوازې یو ـ یو سپین‌ږیری د کور سرپرستۍ ته پاتې دی.

د ګډو ځواکونو له لوري په روانه جګړه کې د وسله‌والو مخالفینو په نوم د جګړې د ټولو اصولو خلاف، ړندې بمبارۍ او قصداً د وحشت خپرول، هغه څه دي چې د ملکي وګړو د مرګ ژوبلې زياتوالي ته یې لاره هواره کړې ده او د خلکو له لوري په وار وار د اعتراضونو سره سره حکومت پر دغه وحشت چوپتیا غوره کړې او آن ډېر کله دا ډول ملکي وژنې له ترهګرۍ سره د مبارزې په نوم توجیه کوي هم.

د گډو ځواکونو له لوري د ملکي وګړو مرګ‌ژوبله داسې مهال  ورځ تر بلې مخ پر زیاتېدو ده، چې له تېرو څو میاشتو راهیسې په افغانستان کې د روانې جګړې د پای رسولو په موخه د امريکا او طالبانو ترمنځ خبرې اترې روانې دي. دا چې په دغو خبرو کې افغان حکومت ته ځای نه دی ورکړل شوی او طالبان نه غواړي له افغان حکومت سره خبرې وکړي، تر ډېره انګېرنې دادي چې افغان حکومت پر طالبانو د فشار راوړلو  په موخه هوایي بمبارۍ او شپني عملیات زیات کړي دي؛ خو د حکومت دا چاره د ملکي وګړو په زیان تمامه شوې ده.

د افغان سولې په تړاو د امریکا ـ طالبانو د مخامخ خبرو  په تړاو د حکومتي چارواکو له وروستیو څرګندونو داسې ښکاري چې افغان حکومت په لوی لاس د سولې مخالفت کوي او له تېرو څو میاشتو راهیسې د خپلو وسله‌والو مخالفینو په نوم د ملکي وګړو په نښه کول او د روان تاوتریخوالي رامنځته کولو، تر شا هم د سولې خلاف د جګړې د دوام دسیسه پر مه وړي.

له بله اړخه د حکومتي ځواکونو له لوري دا ډول وحشت او د بې‌ګناه وګړو په نښه کول، د حکومت او خلکو ترمنځ رامنځته شوی واټن لا زیاتوي، حکومت د ولس له نظره غورځوي او په لوی لاس ولسونه د حکومت پر وړاندې درېدو ته هڅوي. دغه‌راز د جګړې پر میدان به یې هم اغېز دا وي چې ښایي ځینې دردېدلي افغانان د مخالفینو لیکو ته ورشي او بېرته د افغان حکومت پر ضد وسله واخلي، کوم څه چې په تېرو کلونو کې هم د حکومت د وسله‌والو مخالفينو د ليکو تقويه کولو يو مهم لامل بلل شوی دی.