ترهګرۍ ضد مبارزه کې د پاکستان دوه مخى سیاست د ناکامېدو په حال دی

ليکوال : حمیدالله حبیبي

په افغانستان کې د امریکا په مشرۍ د ترهګرۍ ضد پیل شوې جګړې د مهار او کابو کولو په موخه د امریکا د متحدو ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ د افغانستان او سویلې اسیا لپاره خپله نوې ستراتیژي د ۲۰۱۷ میلادي کال په نیمايي کې اعلان کړه.  ټرمپ د دې ستراتېژۍ موخه پر پاکستان فشار راوستل وبلل او زیاته یې کړه تر هغې به پر پاکستان بېلابېل فشارونه راوړي، تر څو  پاکستان د هغوترهګرو په مقابل کې جدي ګامونه واخلي چې د افغان دولت او ناټو پر ضد جګړه توده ساتي. که څه هم د امریکا دغه نوې ستراتېژي د افغان حکومت ترڅنګ په سیمه‎ییزه او نړیواله کچه له تاوده هرکلي سره مخ شوه، خو پاکستان چې دا مهال یې د امریکا پر ځای پر روسانو تکیه ډېره شوی ده، له دې موقع څخه په استفادې د امریکا له لورې پر دوی لګولي تورونه رد او له حقیقته لېری بولې. 

که څه هم یو شمېر لوړ پوړي امریکايي چارواکي مني چې پاکستان د سیمې په ډېری مواردو کې ورسره ګډ کار کړی، خو د دې ټولو ترڅنګ امریکا د پاکستان پر دغه چال هم پوهېده، ولی په دې خاطر  چې په سیمه کې د ترهګرۍ ضد مبارزې قوي متحد له لاسه ورنکړي د پاکستان په ډېرو بې باکیو یې سترګې پټې کړی او په احمقانه ډول یې پاکستان ته په تېرو ۱۷ کلونو کې تر ۳۳ میلیارد ډالرو زیاتې پیسې ورکړي چې پاکستان یې په بدل کې له درواغو او چل پرته څه نه دي ورکړي، امریکایي مشرانو ته یې د احمقانو ګمان کړی او ترڅنګ یې افغانستان ته پر امریکایي ځواکونو د بریدونو لپاره ترهګر هم لېږلي. د دوی په وینا دغه لوبه نوره ورته د منلو نه ده، ځکه امریکا د ترهګرۍ ضد جګړه کې له پاکستانه د ډېرې همکارۍ تمه لري.   

د افغان  وسله‎والو طالبانو او نورو تروریستي ډلو پر وړاندې د افغانستان او سویلي اسیا لپاره د امریکا متحدو ایالتونو د ولسمشر ډونالډ ټرمپ نوې ستراتېژي چې نږدې دوه کاله یې پوره کېږي، نه یواځې دا چې طالبان او نور ترهګر مات نه کړل، بلکې د سیمې د ځینې مشخصو هېوادونو د استخبارتي کړیو هر اړخیزه مرستو له کبله د داعش ترهګرې ډلې په ګډون دغه وسله‎والې ډلې نورې هم پیاوړي شوې او د افغانستان ځینې اداري واحدونه او سیمې یې یا تر خپل کنترول لاندې راوستې او یا یې هم ننګوي.

امریکايي چارواکي په افغانستان او سیمه کې د خپلې ستراتېژۍ پڅې بریا ترڅنګ د امریکا لپاره د طالبانو او نورو ترهګرو ډلو پر وړاندې د دوی د پیل شوې جګړې لوړ لګښت او اتلسم کال ته د  هغې غځېدل هغه څه ووچې امریکا یې اړ کړه په سیمه کې د خپلو مشخصو موخو د ترلاسه کولو په خاطر  پر پاکستان چې د القاعده او حقاني شبکو د روزونکي او حامي په توګه په سیمه کې عمل کوي، نور بېلابېل فشارونه زیات او د امریکا په تاریخ کې له تر ټولو اوږدې جګړې څخه د خلاصون لپاره یو لړ اقدامات وکړي.  

ولی دې او تر دې دمخه ګواښونو پر پاکستان هیڅ اغیز ونه وکړ او د تل په څېر یې خپل مخکیني سیاست ته چې په سیمه کې د ترهګرو ډول د ملاتړ له لارې خپلې شومې موخې ترلاسه کړي، دوام ورکړ. هماغه وو چې د امریکا متحدو ایالتونو په همدې موخه لومړی پر پاکستان د څه باندې یو میلیارد ډالرو پوځي مرسته راکمه او بیا یې وځنډوله او ترڅنګ یې ګوت څنډنه وکړه که چېرې پاکستان په خپله خاوره کې د ترهګرو په ځانګړي ډول د افغان طالبانو او حقاني شبکې د روزنې مرکزونه چې پاکستان ترې په ښکاره انکار کوي ونه تړي په نړیواله کچه به تر دې له سختو بندېزونو سره مخ شي چې یو هم پکې له ترهګرو ډلو سره د پاکستان د مستقیمې همکارۍ له امله تور لیست ته ددغه هېواد ور زیاتول دي.

پاکستان ته ترهګرۍ سره د مبارزې په برخه کې د امریکا د صبر کاسه هم نوره لبرېز شوې او غواړي خپلې مالي مرستي په تدریجي ډول پر پاکستان ودروي، نو په همدې موخه امریکا هم ګام په ګام خپله ستراتېژي ارزوي او په اړه یې نوې پرېکړې کوي. د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ  د خپلو دغو موخو د ترلاسه کولو په خاطر  همدا روانه اوونۍ (د نوممبر په ۱۹) فاکس نیوز سره په خپلې یوې تازه مرکې او بیا وروسته د ټویټر له لارې پر پاکستان تور پورې کړ چې د امریکا د میلیاردونو ډالرو د مرستې سره سره یې د متحده ایالاتو لپاره هېڅ نه ‌دي کړي.

د امریکایي ولسمشر د دغو څرګندونو په ځواب کې د پاکستان لومړي وزیر عمران خان او د پاکستان د پوځ مشر جنرال باجوه دغه څرګندونې په کلکه رد کړي او ویلي، امریکا غواړي په دې بهانه په افغانستان کې  د خپله پوځې ماتې پړه پر پاکستان واچوي، خو دوی به له دې وروسته هغه کار کوي چې د خپلو خلکو او د هېواد د ګټو لپاره‌یې مهم وي.

که څه هم د امریکايي او پاکستاني چارواکو ترمنځ په دې وروستیو کې ناندریو زور اخیستې خو د دې ټولو سره سره، پاکستان لکه د تل په څېر له ترهګرۍ سره د مبارزې په ډګر کې نه یواځې دا چې د زړه له اخلاصه همکاري او مرسته نه ده کړې، بلکې د دې ټولو برعکس یې په افغانستان کې د خپلو شومو موخو د ترلاسه کولو په خاطر د همدغو ترهګرو په مټ خپل پلان شوي ترهګریز بریدونه زیاته کړي چې له امله یې په هېواد کې د ملکي او نظامي تلفاتو کچه لوړه شوی ده. ولی یو شی چې ټولو ته لکه د لمر په څېر ښکاره دی، هغه دا دی چې ترهګرۍ ضد مبارزه کې د پاکستان دوه مخې سیاست نور د ناکامېدو په حال دی.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــ

هره ليکنه د ليکوال خپل نظر دى، لازمه نه ده چې د خبريال اداره دې ورسره همغږې وي. تاسې هم کولاى شئ چې موږ ته مو خپلې ليکنې د خپراوي لپاره راولېږئ. زموږ برېښناليک: khabarialweb@gmail.com