fbpx

دا پنځه عادتونه مو عمر کموي

د اوږد ژوند کولو لپاره د ژوند سالم سبک ډېر مهم دی، خو موږ ځینې داسې ورځني عادتونه لرو چې د ژوند د لنډېدو سبب کېږي. ډېر فکر کوي که هره ورځ ورزشي کلبونو ته لاړ شي، په کور کې ډوډۍ وخوري، د هوټلونو خوراکونو ته هوس و نه کړي، خواږه کم مصرف کړي  او … ژوند به یې اوږد شي. که څه هم دا ټول کارونه د ژوند د اوږدېدو سبب کېږي، خو د ستونزې وروستی حل دا نه دی. سالم ژوند تر دې هم پېچلی دی چې موږ یې په اړه فکر کوو. دلته هغه پنځه ورځني عادتونه درپېژنو چې د عمر د کمېدو سبب کېږي.

۱ـ یوازې ژوند: څېړنې ښيي، هغه خلک ژر مري چې ټولنیز روابط نه پالي او یوازیتوب یې خوښېږي. پوهانو د ۷۰ څېړنو  له پایلو وروسته دا معلومه کړه چې د یوازیتوب احساس په انسانانو کې ۲۶ سلنه د مرګ خطر ډېروي، حال دا چې یوازې ژوند کول بیا دغه کچه ۳۲ سلنې ته لوړوي. څېړونکو همدا راز موندلې، هغه کسان چې یوازیتوب خوښوي، د افراطي چاغښت امکان یې ډېر دی.

۲ـ د مرچو نه خوړل: په چین کې د ۳ میلیونه کسانو د خوراکي عادت په اړه د ۷ کلونو په ترڅ کې څېړنه شوې او پایله یې دا شوې، هغه کسان چې د اوونۍ په شپږو ورځو کې مرچ له خپلې ډوډۍ سره خوري یا په غذا کې یې کاروي، ۱۴ سلنه د مرګ خطر په دې کسانو کې د هغو کسانو په پرتله کمېږي چې په اوونۍ کې یو ځل مرچ کاروي. مرچ یو شمېر فعاله ترکیبات لري چې د چاغۍ، سرطان، التهاب او د وینې د فشار د ډېرېدو ضد دي.

۳ـ له حده ډېره ناسته: څېړنې ښيي چې ډېره ناسته او د تلویزون لیدل، د مرګ د خطر ترڅنګ د زړه او دیابېت ناروغیو د پیدا کېدو سبب هم کېږي. دا چې ښځې خپل ډېر وخت په ناستې تېروي او مجلسونه کوي، په دې وجه په دوی کې د سینې، رحم او مغز د سرطان د رامنځ ته کېدو خطر ‌ډېر دی.

۴ـ له کوره تر دفتره ډېره لاره: هره ورځ په یوه اوږده او تکراري لاره سفر د فزیکي فعالیتونو د تحلیل او د وینې له فشار سره مستقیمه رابطه لري، د یوې امریکایۍ طبي مجلې څېړنه ښيي، هره ورځ په یوه لاره تګ راتګ چې ۲۴ کیلومتره فاصله ولري، د خېټې وازدې ډېروي او همدا ډول د لاربندیو په خاطر په انسان کې سټرېس، ستړیا او اظطراب ډېرېږي.

۵ـ د خوب ګډوډي: هم ډېر خوب او هم لږ خوب د ژر مرګ سبب کېدلای شي. په هغو کسانو کې چې له ۷ ساعتونو کم خوب کوي، د هغو کسانو په پرتله چې ۷ یا ۸ ساعتونه خوب کوي، د مرګ خطر یې ۱۲ سلنه ډېر دی. البته له ۹ ساعتونو ډېر خوب بیا د ژر مرګ کچه ۳۰ سلنې ته لوړوي. څېړونکي وړاندیز کوي، دا چې د لږ یا ډېر خوب عادت لرئ، د خپل خوب د ګډوډۍ سبب معلوم کړئ او په دې اړه له ډاکتر سره هم وغږېږئ.

ژباړه: عمران رحیمي